ਇਰਾਨੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਟੈਂਕਰ ਭਾਰਤ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਧ ਰਸਤਿਓਂ ਚੀਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਲਗਪਗ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਹੁੰਦੀ। 2002…
ਇਰਾਨੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਟੈਂਕਰ ਭਾਰਤ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਧ ਰਸਤਿਓਂ ਚੀਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਲਗਪਗ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਹੁੰਦੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ‘ਪਿੰਗ ਸ਼ੁਨ’ (Ping Shun) ਨਾਮਕ ਇਸ ਐਫਰਾਮੈਕਸ ਟੈਂਕਰ ਨੇ ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਾਡੀਨਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੀਨ ਦੇ ਡੋਂਗਯਿੰਗ (Dongying) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਪ-ਟਰੈਕਿੰਗ ਫਰਮ ਕੇਪਲਰ (Kpler) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕਰੇਤਾ ਹੁਣ 30-60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੰਡੋ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਛੋਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤਲਾਸ਼ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਸਵਿਫਟ (SWIFT) ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ‘ਪਿੰਗ ਸ਼ੁਨ’ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 6,00,000 ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਲੱਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਛੋਟ 19 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਵੈਧ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭੁਗਤਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
ਵਾਡੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਦਿੱਗਜ ਰੋਸਨੇਫਟ ਦੀ ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤੇਲ ਉਤਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
