ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਡਾਣ; INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ, INS ਸੰਸ਼ੋਧਕ ਅਤੇ INS ਅਗਰੇਅ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ
Indian Navy Inductions: ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਤਵਾਰ (21 ਜੂਨ) ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਪੋਰਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣੇ ਤਿੰਨ ਆਧੁਨਿਕ ਨੌਸੈਨਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ, INS ਸੰਸ਼ੋਧਕ ਅਤੇ INS ਅਗਰੇਅ, ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ (ਕਮਿਸ਼ਨ) ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਦੇ ‘ਵਾਰਸ਼ਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਿਊਰੋ’ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਥਿਤ ਰੱਖਿਆ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ‘ਗਾਰਡਨ ਰੀਚ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਜ਼ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼’ (GRSE) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੰਗ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਰਵੇਖਣ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਖੋਜ) ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ (ਸਬਮਰੀਨ) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣਗੇ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕਰੇਗਾ।
ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਲੈਸ INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ
ਨੌਸੈਨਾ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ‘INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 17A ਤਹਿਤ ਬਣਿਆ ਪੰਜਵਾਂ ਸਟੈਲਥ ਫ੍ਰੀਗੇਟ (ਗੁਪਤ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼) ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ, ਸਤ੍ਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ‘ਬ੍ਰਹਮੋਸ’ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸਤ੍ਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (MRSAM) ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਡਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ (ਸਟੈਲਥ ਫੀਚਰ) ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਗੇ ਦੋ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼
ਦੂਜਾ ਜਹਾਜ਼ ‘INS ਸੰਸ਼ੋਧਕ’ ਨੌਸੈਨਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਸਰਵੇਖਣ ਜਹਾਜ਼ (Survey Vessel Large) ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਤੇ ਜੀਓਫਿਜ਼ੀਕਲ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨਕਸ਼ੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਅਡਵਾਂਸਡ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਡਰੋਨ (Autonomous Underwater Vehicles) ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਜਾ ਜਹਾਜ਼ ‘INS ਅਗਰੇਅ’ ਅਰਨਾਲਾ-ਕਲਾਸ ਦਾ ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਕ੍ਰਾਫਟ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਤਾਰਪੀਡੋ ਅਤੇ ਰਾਕਟ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
75 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ 200 MSMEs ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਅਤੇ ‘ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ’ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ 75 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਮਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸੀ (ਸਵਦੇਸ਼ੀ) ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (MSMEs) ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
